Spring naar content
Wat zijn jouw talenten? Zo kom je erachter zonder betaalde test
Wat zijn jouw talenten en hoe kom je hier achter? Handig om te weten als je een nieuwe baan zoekt of zelfs een carrièreswitch wilt maken. Daarvoor heb je niet per se een betaalde talententest nodig. Je kunt veel ontdekken door:
- je werkervaring te onderzoeken,
- resultaten terug te halen,
- anderen om gerichte feedback te vragen
- en AI te gebruiken om patronen te herkennen.
Kijk daarbij niet alleen naar waar je goed in bent. Onderzoek ook wat je natuurlijk afgaat, wat je daarmee toevoegt en in welke situaties dat te zien is.
In mijn loopbaancoaching merk ik dat mensen meer talenten hebben dan ze zelf kunnen benoemen. Je kunt prima vertellen wat je werk inhoudt, maar als iemand vraagt ‘waar ben jij nou écht goed in?’, wordt antwoorden ineens een stuk lastiger.
Wat is een 'talent'?
Talent, kwaliteit, vaardigheid en competentie worden regelmatig door elkaar gebruikt. De grenzen zijn niet altijd heel duidelijk en verschillende methodieken en modellen hanteren verschillende definities per term.
Voor je eigen onderzoek naar jouw talenten helpt het wel om onderscheid te maken:
Begrip | Wat bedoel ik ermee? | Wat bedoel ik ermee? |
Talent | Een natuurlijke aanleg die je relatief gemakkelijk inzet | Snel verbanden zien |
Kwaliteit | Een positieve eigenschap die jou typeert | Zorgvuldigheid |
Vaardigheid | Iets wat je hebt geleerd en kunt uitvoeren | Presenteren |
Competentie | Een breder vermogen waarin onder andere kennis, vaardigheden en gedrag samenkomen | Organisatiesensitiviteit |
Vooral talent en kwaliteit liggen dicht bij elkaar en worden in de praktijk soms als synoniemen gebruikt. Ik zou me daarom niet blindstaren op de juiste term.
Wil je ontdekken wat jouw 'talenten' zijn, dan helpt het daarom om als het ware bewijs over jezelf te verzamelen. De volgende vijf opdrachten helpen daarbij.
Hoe ontdek je jouw talenten zonder test?
Een talententest kan nuttig zijn, maar is niet de enige manier om inzicht in jezelf te krijgen. Je werkervaring bevat namelijk al veel informatie.
Hieronder geef ik vijf praktische manieren waarmee je zelf onderzoek kunt doen. Gebruik ze bij voorkeur naast elkaar. Als dezelfde kwaliteit of hetzelfde talent via verschillende opdrachten terugkomt, wordt het interessanter.
1. Laat AI vaardigheden uit je cv halen
Je cv bevat meer informatie over je vaardigheden dan alleen de woorden die je er zelf in hebt gezet. Uit functies, verantwoordelijkheden en resultaten kunnen bijvoorbeeld analytische, organisatorische, communicatieve of leidinggevende vaardigheden naar voren komen.
Je kunt een AI-tool je cv laten analyseren. Anonimiseer het document eerst (!), verwijder dus persoonsgegevens en andere vertrouwelijke informatie.
Gebruik bijvoorbeeld deze prompt:
‘Analyseer mijn cv en haal uit mijn functies, werkzaamheden, verantwoordelijkheden en resultaten welke vaardigheden en competenties ik waarschijnlijk heb ontwikkeld. Geef per vaardigheid aan uit welk onderdeel van mijn cv je dit afleidt. Maak onderscheid tussen wat duidelijk uit mijn cv blijkt en wat slechts een hypothese is. Stel mij daarna vragen waarmee ik kan onderzoeken welke van deze vaardigheden ook echt bij mijn natuurlijke talenten passen.’
Dat laatste vind ik belangrijk. AI kan op basis van je cv mogelijke vaardigheden herkennen, maar kan niet simpelweg vaststellen wat jouw talenten zijn. Zie de uitkomst dus ter inspiratie die jij vervolgens verder gaat onderzoeken.
2. Gebruik een competentielijst om woorden te vinden
Soms weet je wel wat je goed kunt, maar kun je er moeilijk een woord aan geven. Een uitgebreide competentielijst kan dan helpen.
Er bestaat een website waar je bijvoorbeeld een lijst met allerlei uitgeschreven competenties kunt vinden, zoals aandacht voor details, assertiviteit, creativiteit, initiatief, inlevingsvermogen, luisteren, organisatiesensitiviteit, probleemanalyse en samenwerken. De lijst is bovendien beschikbaar in verschillende talen.
Loop zo'n lijst eens rustig door en noteer wat je herkent. Maar kies niet simpelweg tien woorden die aantrekkelijk klinken.
Staat er bijvoorbeeld ‘probleemanalyse’? Vraag jezelf dan: wanneer heb ik laten zien dat ik problemen goed kan analyseren?
Kun je geen concreet voorbeeld bedenken, zet er dan voorlopig een vraagteken achter. Zo voorkom je dat je uiteindelijk vooral een mooi lijstje maakt van wie je graag zou willen zijn...
3. Haal talenten uit je resultaten met de STARR-methode
Een andere manier om je talenten te achterhalen, heb ik ooit zelf ervaren bij het ontwikkelen van een eigen POP en vond ik zeer behulpzaam: kijk naar wat je daadwerkelijk hebt bereikt.
Laat het afgelopen jaar eens in gedachten voorbijkomen. Welke drie tot vijf werkresultaten geven je een tevreden gevoel? Dat hoeft geen miljoenenproject te zijn. Misschien heb je een lastig gesprek goed gevoerd, een proces verbeterd, een nieuwe collega ingewerkt of eindelijk rust gebracht in een project dat voortdurend vastliep.
Werk zo'n voorbeeld vervolgens uit met STARR:
• Situatie: Wat speelde er?
• Taak: Wat was jouw verantwoordelijkheid?
• Actie: Wat heb jij concreet gedaan?
• Resultaat: Wat leverde dat op?
• Reflectie: Wat heb jij hier laten zien waardoor dit lukte?
Voor het ontdekken van talenten is vooral die laatste vraag waardevol.
Stel dat je een vastgelopen project weer op gang kreeg. Misschien dacht je eerst dat je gewoon ‘je werk deed’. Als je beter kijkt, ontdek je mogelijk dat je snel tegengestelde belangen herkende, hoofd- en bijzaken van elkaar scheidde en vervolgens mensen weer met elkaar in gesprek kreeg.
Daar zitten verschillende mogelijke kwaliteiten en competenties onder. Ook hier kun je AI gebruiken door je STARR-beschrijving te laten analyseren en te vragen: welke vaardigheden en mogelijke talenten zie je in mijn gedrag en waarop baseer je dat?
Hoe kunnen anderen je helpen jouw talenten te ontdekken?
Je hoeft zelf niet de enige onderzoeker te zijn. Mensen die regelmatig met je werken of je goed kennen, zien gedrag dat voor jou zo gewoon is geworden dat je het niet meer opmerkt.
Vraag daarom een aantal collega's, oud-collega's, vrienden of andere mensen die jou goed kennen om schriftelijke feedback. Schriftelijk heeft als voordeel dat iemand even kan nadenken en dat jij de antwoorden later naast elkaar kunt leggen.
4. Stel vier gerichte vragen
Vraag niet alleen: ‘Waar vind jij mij goed in?’ Daarmee krijg je gemakkelijk antwoorden als ‘betrouwbaar’, ‘sociaal’ of ‘behulpzaam’. Dat kan kloppen, maar geeft je nog weinig informatie.
Stel bijvoorbeeld deze vier vragen:
• Hoe zou je mij omschrijven als mens in het algemeen en als jouw collega, vriend of vriendin?
• Wanneer zie je mij op mijn best? Wat doe ik dan en hoe ziet dat eruit?
• Wat zou je meer van mij willen zien?
• Waarvoor zou je mij om hulp vragen?
Leg de antwoorden vervolgens naast elkaar. Je zoekt niet naar één compliment, maar naar patronen.
Misschien zegt een collega dat jij ingewikkelde onderwerpen begrijpelijk maakt, vertelt een vriend dat hij jou belt wanneer hij zijn gedachten niet op een rij krijgt en schrijft een oud-collega dat jij tijdens discussies snel tot de kern komt. Dat zijn verschillende antwoorden die mogelijk naar hetzelfde onderliggende talent wijzen.
Welke talenten blijven gemakkelijk onzichtbaar?
Voor deze laatste oefening wil ik je niet laten kijken naar wat je formeel hebt bereikt, maar naar iets subtielers: wat gebeurt er dankzij jou?
Niet iedere waardevolle bijdrage eindigt namelijk in een projectresultaat, verkoopcijfer of compliment van een leidinggevende.
5. Onderzoek jouw ‘onzichtbare bijdrage’
Kijk eens terug naar vergaderingen, projecten en samenwerkingen en vraag jezelf af: wat gebeurt er regelmatig nadat ik iets doe?
Misschien verloopt een chaotisch overleg ineens een stuk overzichtelijker nadat jij drie gerichte vragen stelt. Je bent dan misschien niet degene die het hoogste woord voert, maar je brengt wel structuur.
Of je merkt dat een stille collega alsnog zijn mening geeft nadat jij hem bewust bij het gesprek betrekt. Misschien zit daar een talent voor luisteren, verbinden of het aanvoelen van groepsdynamiek onder.
Het kan ook zijn dat jij bij een nieuw plan vaak als eerste ziet waar het praktisch gaat vastlopen. Collega's ervaren je misschien als iemand die ‘altijd van die kritische vragen stelt’, terwijl daar juist een sterk analytisch of vooruitziend vermogen achter kan zitten.
En misschien komen collega's opvallend vaak naar jou toe voordat ze een moeilijk gesprek voeren. Niet omdat ‘collega's adviseren’ officieel in je functieomschrijving staat, maar omdat je goed luistert, vragen stelt en iemand helpt zijn gedachten te ordenen.
Zeker als je introvert bent, vind ik dit een interessante oefening. Een bijdrage hoeft namelijk niet 'zichtbaar' te zijn om waardevol te zijn.
Wat ik nog weleens hoor van coachees, is dat juist dit soort gedrag wordt afgedaan met: ‘Ja, maar dat doe ik gewoon.’ Precies daarom is het interessant om er nog eens naar te kijken.
Hoe weet je of iets echt een talent van je is?
Na deze oefeningen heb je waarschijnlijk een flinke verzameling woorden. Nu komt de belangrijkste stap: ga op zoek naar patronen in plaats van ieder woord meteen tot talent te bombarderen.
Kijk bijvoorbeeld welke kwaliteiten terugkomen in je cv-analyse, je STARR-voorbeelden én de feedback van anderen. Onderzoek vervolgens in welke omstandigheden je ze laat zien.
Stel jezelf daarbij drie vragen: gaat dit mij relatief natuurlijk af, voeg ik hiermee aantoonbaar iets toe en in welke situaties komt dit het beste tot zijn recht?
Die laatste vraag is belangrijk. Veel artikelen over talenten leggen sterk de nadruk op dingen die energie geven. Energie is zeker een nuttig signaal, maar niet het enige criterium. Je kunt bijvoorbeeld heel goed luisteren en veel betekenen in persoonlijke gesprekken, terwijl zes intensieve gesprekken achter elkaar je behoorlijk vermoeien. Dat maakt luisteren niet ineens géén talent.
Het gaat dus ook om de context waarin je een talent inzet.
Wat kun je doen als je jouw talenten hebt ontdekt?
Weten waar je goed in bent, is geen einddoel. Interessanter is wat je met die kennis kunt doen.
Kijk bijvoorbeeld naar je huidige werk. Welke talenten gebruik je veel? Welke nauwelijks? En zou je taken, projecten of verantwoordelijkheden kunnen zoeken waarin je ze vaker inzet?
Kijk daarnaast naar wat jij belangrijk vindt. Talent en waarden zijn niet hetzelfde. Je kunt ergens uitstekend in zijn, terwijl het werk waarin je die kwaliteit gebruikt niet aansluit bij wat jij belangrijk vindt. In mijn artikel over zelfvertrouwen vergroten door je waarden te kennen lees je hoe je jouw waarden verder kunt onderzoeken.
Je talenten kennen helpt ook als je ander werk overweegt. In plaats van alleen te zoeken op functietitels kun je onderzoeken in welke functies jouw combinatie van kwaliteiten, vaardigheden en voorkeuren nodig is.
Dat is uiteindelijk waar ik talentonderzoek interessant vind: om beter te begrijpen hoe jij van waarde bent en onder welke omstandigheden dat het beste naar voren komt.
Wil je jouw talenten verder onderzoeken?
Je hoeft niet één verborgen talent te vinden dat ineens alles verklaart. Veel interessanter is het patroon dat ontstaat wanneer je kijkt naar je ervaringen, resultaten, feedback en de bijdrage die je misschien zelf heel vanzelfsprekend vindt.
Heb je na deze oefeningen meer zicht op je talenten, maar weet je nog niet welk werk daarbij past? Met mijn loopbaancoaching help ik je om je talenten, waarden en mogelijkheden te vertalen naar concrete keuzes in je loopbaan.
Meer weten over loopbaanverandering? Lees dan ook mijn blog post 'Van baan veranderen na je 50e', of 'Solliciteren als introvert: hoe bereid je jezelf zo goed mogelijk voor?'
En ik ben benieuwd: welke vraag of oefening uit deze blog post leverde jou iets op? Laat het gerust achter in een reactie.
Veel gestelde vragen
Wat zijn voorbeelden van talenten?
Voorbeelden kunnen zijn: snel verbanden zien, anderen op hun gemak stellen, structuur aanbrengen, creatieve oplossingen bedenken, goed luisteren of mensen verbinden. Kijk niet alleen naar het woord, maar vooral naar het gedrag erachter. Een talent wordt interessanter wanneer je concrete situaties kunt aanwijzen waarin je het regelmatig laat zien.
Kun je jouw talenten ontdekken zonder test?
Ja. Je kunt je talenten onderzoeken door concrete resultaten uit je werk te analyseren, feedback van anderen te verzamelen, terugkerend gedrag te herkennen en je cv te onderzoeken op vaardigheden. Een test kan aanvullende informatie geven, maar is niet noodzakelijk om een eerste onderbouwd beeld van je talenten te krijgen.
Kan AI vertellen wat mijn talenten zijn?
AI kan mogelijke vaardigheden en patronen uit je cv, werkervaring en voorbeelden halen, maar kan niet met zekerheid bepalen wat jouw talenten zijn. Gebruik AI daarom als onderzoeksassistent. Vraag altijd waarop een conclusie is gebaseerd en controleer die vervolgens aan de hand van concrete ervaringen, resultaten en feedback van mensen die jou kennen.